Yaklaşık 16 yıl aranın ardından Ada’yı ziyaret eden ilk Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri olan Antonio Guterres, Kıbrıs sorununun çözümü için KKTC ve Kıbrıs Rum Yönetimi’nin yanı sıra üç garantör ülkenin katılımıyla yeni görüşmeler düzenleneceğini duyurdu.
Önceki gece yemekte ve dün sabah da ara bölgedeti BM İyi Niyet Misyonu Ofisi’nde KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) Lideri Nikos Hristodulidis’le bir araya gelen BM Genel Sekreteri Guterres, Kıbrıs sorunundaki son gelişmeler ile müzakere sürecine ilişkin değerlendirmeler ve güven artırıcı önlemlere yönelik muhtemel adımları ele aldı.
Bu görüşmenin ardından kısa bir basın toplantısı düzenleyen Guterres, Kıbrıs Türk ve Kıbrıs Rum liderlerinin yanı sıra garantör ülkeler Türkiye, Yunanistan ve İngiltere ile BM temsilcilerinin bir araya geleceği bir toplantı düzenlenmesine karar verdiklerini bildirdi.
Bununla ilgili olarak “Her iki tarafın ve garantörlerin 5+1 toplantısına katılmaları konusunda onay aldım” diyen Guterres, önce gerekli hazırlıkların yapılacağını ifade ederek söz konusu toplantının yeri ve zamanı hakkında herhangi bir bilgi vermedi.
‘Farklı olmalı’
KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, üçlü görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, ziyaretin önemli ve olumlu olduğunu söyledi. Erhürman, Guterres’in hem Güney’de Hristodulidis ile hem de Kuzey’de kendisi ve heyetiyle görüşmesinin, BM çatısı altında iki eşit lider konumunun yeniden altının çizilmesi anlamına geldiğini belirtti. Görüşmelerden yeni bir geçiş noktasının açılması gibi somut çıktıların çıkmadığını belirten Erhürman, buna karşın sonuçları olumlu ve önemli bulduğunu söyledi.
Erhürman, güven yaratıcı önlemler ve metodoloji konularına dikkat çekerek, 9 yıldır anlamlı görüşme yapılmaması ve bu süreçte artan güvensizliğin giderilmesi için güven yaratıcı önlemlerde olumlu adımlar atılmasının önemli olduğunu vurguladı.
Erhürman, 2004 ve 2017’de Kıbrıs Türk tarafının çözüm isteyen taraf olduğunu açıkça ortaya koymasına rağmen çözüme ulaşılamadığını belirterek, bu deneyimlerden ders çıkarılması gerektiğini söyledi, Guterres’in de “Bu defa farklı olmalı” yaklaşımını vurguladığını ifade etti. Erhürman, Türkiye ile bugüne kadar olduğu gibi bundan sonra da yakın ve tam istişare içinde süreci yürüteceklerini ifade ederek, “Müzakere olsun diye müzakere istemiyoruz. 5+1 olsun diye 5+1 istemiyoruz” dedi, sonuç vereceği güvence altına alınmış bir toplantı olması gerektiğini ifade etti. Erhürman, Guterres’in ziyareti sonrası daha umutlu olduğunu da söyledi.
Rumlar çıkar peşinde
Öte yandan GKRY lideri Hristodulidis, “Herkesin olumlu cevap vermesinden mutlu olduğunu” söylerken, “Genişletilmiş görüşmenin başarılı olması gerekir. Genişletilmiş görüşmeye gittiğimizde müzakerelerin Crans Montana’da koptuğu yerden yeniden başlamasına zemin hazırlamak üzere Holguin ve Fitto ile iş birliği yapacağız” dedi. Hristodulidis, “Sıfırdan başlamayacağız, müzakere kazanımlarını elde tutuyoruz” ifadesini kullandı.
‘Tükenmiş modeller geçmişte kaldı’
Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Öncü Keçeli, Kıbrıs meselesinde tükenmiş çözüm modellerinin geçmişte kaldığını belirterek, çözüme Kıbrıs Türk halkının egemen eşitliği ve eşit uluslararası statüsü temelinde ulaşılabileceğini ifade etti. Sözcü Keçeli, Guterres’in göreve geldiği günden bu yana Kıbrıs meselesine yönelik çabalarının takdirle karşılandığını belirtti. Keçeli, bununla birlikte “Kıbrıs Rum tarafının uzlaşmaz tutumu değişmedikçe ve bölge güvenliğini de olumsuz etkileyen eylemleri sona ermedikçe çözüm perspektifinin somutlaşmayacağını bir kez daha vurguluyoruz. On yıllar boyunca denenmiş ve tükenmiş çözüm modellerinin geçmişte kaldığına bu vesileyle bir kez daha dikkat çekiyoruz” ifadelerini kullandı.
