ABD’nin ülkede 3 Kasım’da yapılacak ara seçimlerin ardından İran’a yönelik yeni bir saldırı gerçekleştirmesi ihtimali her geçen gün artarken, hem olası askeri müdahaleyle ilgili hazırlık, hem de bir anlaşma sağlanmasına yönelik diplomatik çabalar devam ediyor. Bir yandan ABD ve İsrail, 3 Kasım’daki ara seçimlerden sonra İran’a saldırmak için ortak planlar hazırlarken, diğer yandan perde arkasında görüşmeler devam ediyor. Wall Street Journal gazetesinin haberinde, ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran’a yönelik saldırı seçenekleri hakkında Merkez Kuvvetler Komutanı Brad Cooper tarafından bilgilendirildiği öne sürülmüştü. İran’a yönelik olası müdahaleyle ilgili konuşan ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ise, ABD’nin İran ile “sonsuz bir savaş” sürdürmesi olasılığını reddederek ABD Başkanı Donald Trump’ın hedeflerine ulaşacağını belirtti. Vance, “Üzerinde çalışmamız gereken çok daha fazla şey var, ancak şunu söyleyebilirim ki, eğer bir başka ‘sonsuz savaştan’ endişe duyuyorsanız, Donald Trump bunun asla bir ‘sonsuz savaş’ haline gelmesine izin vermeyecektir” dedi.
Vance devrede
Öte yandan Vance’in savaşı sona erdirmek ve bir anlaşma sağlanmasına yönelik çalışma yürüttüğü de ifade ediliyor. Nitekim Washington Post gazetesi, Vance’in İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Muhsin Rızai ile savaşa son vermek için şahsen görüşmeyi teklif ettiğini bildirdi. Vance’in Pazar günü Katarlı arabulucular aracılığıyla Rızai’ye ilettiği mektupta, Vance’in başkanlık edeceği doğrudan görüşmelerde, İran’ın nükleer programının baştan itibaren masaya yatırılması ve saldırıların yeniden başlamasının önlenmesi teklif edildi.
Bununla birlikte Katarlı arabuluculardan oluşan bir heyetin, ABD ile İran arasındaki arabuluculuk girişimleri kapsamında İran’ın başkenti Tahran’a geldiği ve 12 saatten fazla müzakerelerin sürdüğü öğrenildi.
Anlaşma yok
Müzakereler hakkında bilgilendirilen bir yetkiliye göre Katar, pazar günü İran’a bir barış planı taslağı sundu. Ancak üst düzey bir İranlı yetkili, önerileri kabul edilemez olarak nitelendirerek Tahran’ın nükleer konulardaki tutumunu koruyacağını açıkladı. Washington yönetimi, nükleer konuların müzakerelerin başlangıcından itibaren gündeme alınmasını isterken İran, ABD’nin öncelikle liman ablukasını sona erdirmesini ve petrol ihracatına yönelik yaptırımları kaldırmasını talep ediyor. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD ile olası müzakerelere ilişkin açıklamasında, ülkesinin şartları üzerinde anlaşmaya varılmadan görüşmelerde ilerleme kaydedilemeyeceğini belirtti.
Silah ablukası delindi mi?
İran’ın İHA ve füze programları için gerekli bileşenleri, patlayıcıları ve ağır vasıtaları temin etmek amacıyla 5 bin kuruluştan oluşan askerî ve mali bir ağı devreye soktuğu öne sürülüyor. Şarku’l Avsat’ın aktardığı habere göre İran, Ocak 2025’ten bu yana en az 2 milyar dolar değerinde ekipman, patlayıcı ve ağır vasıta ithal etmek için dünya geneline yayılan gizli askerî kuruluşlardan oluşan bir ağ kurdu. Bu ağın, ABD’nin deniz ablukasını ve Batı yaptırımlarını aşarak faaliyet gösterdiği kaydedildi.
ABD’den İsrail’e büyük sevkiyat
ABD’nin, İsrail’deki seçimlerin ardından Orta Doğu’ya ve İsrail’e askeri bir hava köprüsü operasyonu başlattığı öne sürüldü. İsrail devlet televizyonu KAN’ın haberinde, son 24 saatte İsrail’in güneyindeki Ovda ve Nevatim hava üslerine ABD ordusuna ait en az 10 nakliye uçağının indiği iddia edildi. Haberde, söz konusu sevkiyatın İsrail’deki stokların yenilenmesine ve Patriot gibi ek hava savunma bataryalarının transferine yönelik olabileceği değerlendirmesinde bulunuldu. Haberde ayrıca, ABD’nin hava köprüsü operasyonunun son saatlerde Ürdün, Suudi Arabistan ve Katar’daki üslere inen nakliye uçaklarını da kapsadığı ileri sürüldü.